Theo dõi phở để rùng mình trong đêm. Văn án: Thôn Thạch Lĩnh nằm lọt giữa ba ngọn núi, có một giếng cổ nghìn năm, nước trong vắt bốn mùa không bao giờ cạn. Người ta truyền tai nhau: phụ nữ uống nước giếng sẽ da trắng như sứ, đẹp không tuổi. Nhưng chưa ai hỏi — tại sao phụ nữ trong làng không bao giờ sống qua tuổi hai mươi? Năm Diệp Ngữ Đồng mười chín tuổi, bạn thân cô biến mất trong đêm, và ông ngoại già nua run rẩy kéo cô vào góc bếp thì thầm:
“Đừng uống nước giếng. Từ nay trở đi, đừng bao giờ uống nước giếng nữa.”
Thôn Thạch Lĩnh không tồn tại trên bất kỳ ứng dụng bản đồ nào. Nếu bạn gõ cái tên này vào điện thoại thông minh, màn hình sẽ chỉ trả về một khoảng xanh rì của rừng rậm hoặc những đường đồng mức xám xịt vô hồn. Bao bọc quanh nơi tôi sống là ba ngọn núi đá vôi sừng sững, nhọn hoắt như những chiếc nanh sói chọc thẳng lên bầu trời lúc nào cũng vần vũ mây mù. Con đường duy nhất kết nối chúng tôi với thế giới văn minh là một dải đất hẹp vắt vẻo qua sườn đèo phía đông, nhỏ đến mức chỉ vừa một chiếc xe máy đi lọt, và nếu trượt bánh, bên dưới là vực sâu không thấy đáy.
Tôi là Diệp Ngữ Đồng. Năm nay tôi mười chín tuổi. Đáng lý ra, ở độ tuổi này, tôi phải đang ngồi trong một giảng đường đại học nào đó ở Bắc Kinh hay Thượng Hải, tận hưởng thanh xuân rực rỡ. Thành tích học tập của tôi luôn đứng đầu trường huyện. Nhưng tôi không thể đi đâu cả. Ở thôn Thạch Lĩnh, con gái hiếm khi được bước chân ra khỏi rặng núi. Chúng tôi giống như những bông hoa trồng trong lồng kính, được nuôi dưỡng, được bón phân, chỉ để chờ một ngày bị ngắt đem đi dâng tế cho một thứ tín ngưỡng mà tôi chưa từng hiểu thấu.
Giữa thôn chúng tôi có một cái giếng đá cổ. Nghe những người già kể lại, cái giếng này đã có từ cả nghìn năm trước. Thành giếng làm bằng một loại đá đen nhánh, quanh năm tỏa ra thứ hơi lạnh thấu xương. Nước giếng lúc nào cũng trong vắt, không bao giờ cạn, dù cho mùa hè có hạn hán nứt nẻ ruộng đồng. Người ngoài không biết đến thôn Thạch Lĩnh, nhưng những kẻ buôn bán ngọc thạch hay dược liệu ở tỉnh lỵ thì luôn rỉ tai nhau một truyền thuyết. Họ bảo nước giếng Thạch Lĩnh là thứ nước thần. Phụ nữ uống vào, da dẻ sẽ trắng trẻo mịn màng như đồ sứ Cảnh Đức Trấn, dung mạo thanh tú, đẹp không vương bụi trần.
Lời đồn ấy không sai. Con gái thôn Thạch Lĩnh ai cũng đẹp. Làn da chúng tôi trắng đến mức có thể nhìn thấy rõ những mạch máu xanh nhạt chạy dưới lớp biểu bì mỏng tang. Nhưng có một sự thật mà không kẻ buôn chuyện nào nhắc đến, hoặc có thể họ cố tình phớt lờ. Đó là trong suốt bốn mươi năm qua, chưa từng có một người phụ nữ nào sinh ra ở thôn Thạch Lĩnh sống qua sinh nhật lần thứ hai mươi.
Họ không chết vì bệnh tật. Họ chỉ đơn giản là biến mất.
Mọi chuyện bắt đầu trở nên tồi tệ vào đúng ba ngày sau sinh nhật tròn mười chín tuổi của Châu Mẫn.
Châu Mẫn là bạn thân nhất của tôi. Căn nhà gạch xập xệ của gia đình cậu ấy nằm cách nhà tôi một con dốc nhỏ. Từ bé, hai đứa đã dính lấy nhau như hình với bóng. Châu Mẫn có nụ cười rất tươi, tính tình hồn nhiên, lúc nào cũng tin vào những điều tốt đẹp. Cậu ấy thường nắm tay tôi, ánh mắt lấp lánh vẽ ra viễn cảnh về một ngày chúng tôi cùng nhau trốn khỏi ngọn núi này, bắt xe lửa xuống Quảng Châu làm công nhân xưởng may, kiếm thật nhiều tiền nhân dân tệ rồi mua những bộ váy hoa thật đẹp.
Đêm sinh nhật Châu Mẫn, tôi lén mang cho cậu ấy một quả trứng gà luộc. Chúng tôi ngồi trên mái nhà, ngước nhìn bầu trời đen đặc không một vì sao. Cậu ấy bóc quả trứng, chia cho tôi một nửa, miệng nhai nhóp nhép rồi nói:
“Đồng Đồng, qua năm nay tao hai mươi tuổi rồi. Mẹ tao bảo, con gái hai mươi tuổi là đủ lông đủ cánh, có thể bay đi. Mày đợi tao nhé, tao đi trước dọn đường, rồi tao sẽ quay lại đón mày.”
Tôi gật đầu, cắn ngập răng vào nửa quả trứng, cảm thấy lòng đỏ nghẹn ứ nơi cổ họng. Lời hứa ấy nghe thật đẹp, nhưng mỏng manh như sương sớm.
Sáng hôm sau, Châu Mẫn không ra bờ suối giặt đồ như thường lệ. Buổi trưa, tôi không thấy cậu ấy mang cơm ra đồng cho bố. Đến chiều tối, linh cảm bất an thôi thúc tôi chạy sang nhà họ Châu. Cánh cửa gỗ khép hờ. Tôi đẩy cửa bước vào.
Bên trong nhà, bố mẹ Châu Mẫn đang ngồi trên chiếc phản gỗ. Giữa chiếc chiếu cói cũ nát là một xấp tiền giấy dày cộp, đỏ rực màu của tờ một trăm nhân dân tệ mới cứng. Mẹ Châu Mẫn đang thấm nước bọt vào ngón tay cái, miệt mài đếm từng tờ một. Đôi mắt bà ta sáng rực lên, một thứ ánh sáng tham lam và cuồng nhiệt mà tôi chưa từng thấy ở người đàn bà quanh năm lam lũ này. Bố Châu Mẫn thì rít tẩu thuốc lào sòng sọc, nhả khói mù mịt, khuôn mặt giãn ra trong một nụ cười mãn nguyện.
Thấy tôi đứng trân trân ở ngưỡng cửa, mẹ Châu Mẫn vội vàng vơ xấp tiền giấu xuống dưới gầm phản. Bà ta đứng phắt dậy, vỗ vỗ hai tay vào vạt áo, nở nụ cười gượng gạo:
“Ôi chao, Đồng Đồng đấy à? Tìm Tiểu Mẫn phải không? Con bé không có nhà đâu.”
Tôi nhíu mày, cố nhìn xuyên qua lớp khói thuốc đục ngầu:
“Tiểu Mẫn đi đâu vậy dì? Sáng giờ cháu không thấy cậu ấy.”
Bố Châu Mẫn gõ mạnh tẩu thuốc xuống chân phản, hắng giọng đáp thay vợ:
“Nó đi thành phố rồi. Có người quen giới thiệu cho công việc làm trong nhà máy điện tử dưới Thâm Quyến. Lương cao lắm, lại lo ăn ở. Đi lúc hừng đông rồi.”
Tôi đứng chết lặng. Thâm Quyến? Đi lúc hừng đông?
Lý trí mách bảo tôi có điều gì đó sai trái đến mức lố bịch ở đây. Thôn Thạch Lĩnh không có bến xe. Muốn ra khỏi núi, phải đi bộ qua đèo mất nửa ngày trời mới đến được đường quốc lộ để bắt xe khách. Nếu Châu Mẫn đi lúc hừng đông, cậu ấy phải mang theo hành lý. Nhưng chiếc ba lô vải bạt sờn rách mà cậu ấy quý nhất vẫn treo lủng lẳng trên vách tường kia kìa. Hơn nữa, cậu ấy vừa hứa với tôi đêm qua. Châu Mẫn không bao giờ nói dối tôi, càng không bao giờ rời đi mà không vẫy tay chào tạm biệt.
Và quan trọng nhất, xấp tiền đỏ rực kia từ đâu ra? Ở cái thôn nghèo rớt mồng tơi này, cả năm làm lụng bán mặt cho đất bán lưng cho trời cũng chưa chắc gom nổi ba nghìn tệ. Xấp tiền lúc nãy tôi nhìn lướt qua, ít nhất cũng chừng năm vạn. Ai lại trả trước năm vạn tệ cho một cô gái quê mùa đi làm công nhân nhà máy điện tử?
Tôi muốn hỏi thêm, nhưng ánh mắt của bố Châu Mẫn bỗng trở nên lạnh lẽo. Ông ta nhìn tôi, cái nhìn giống hệt như cách những gã đồ tể ngoài chợ thị trấn nhìn một con cừu non chưa đến ngày lên thớt.
“Đồng Đồng à, cháu cũng sắp mười chín tuổi rồi nhỉ? Chẳng mấy chốc mà bằng tuổi Tiểu Mẫn. Về nhà bảo bố mẹ bồi bổ thêm cho, da dẻ dạo này xanh xao quá.”
Tôi rùng mình, lùi lại một bước. Nụ cười của bà mẹ ấm áp như tủ đông trong siêu thị. Tôi lầm bầm một câu chào rồi quay lưng chạy thẳng. Gió núi rít qua mang tai, lạnh buốt. Tôi biết Châu Mẫn không đi Thâm Quyến. Cậu ấy chưa từng bước qua khỏi ngọn đèo phía đông. Cậu ấy đang ở đâu đó trong cái thôn quỷ quái này, hoặc… cậu ấy đã không còn ở trên cõi đời này nữa.
Về đến nhà, mâm cơm tối đã dọn sẵn. Gia đình tôi là gia đình có thế lực nhất thôn Thạch Lĩnh. Bố tôi, Diệp Hồng Quang, là trưởng thôn. Ở ngoài xã hội, trưởng thôn có lẽ chỉ là một chức sắc cỏn con, nhưng ở nơi thâm sơn cùng cốc này, ông ta chẳng khác nào một vị hoàng đế. Bố tôi lúc nào cũng giữ vẻ mặt đạo mạo. Ông ta thích mặc những bộ vest đắt tiền mua từ tỉnh lỵ, dù cho chúng chẳng ăn nhập gì với con đường đất lầy lội đầy phân bò. Ông ta đi đứng chậm rãi, nói năng nhỏ nhẹ, nhưng mỗi lời thốt ra đều mang sức nặng ép người khác phải cúi đầu.
Mẹ tôi, Trần Tú Cầm, là một người đàn bà thành phố chính gốc. Hai mươi năm trước, bà theo ông ngoại tôi dọn vào cái thôn này rồi lấy bố tôi. Trong ký ức tuổi thơ non nớt của tôi, mẹ từng là một người phụ nữ rạng rỡ, thích hát dân ca và hay tết tóc cho tôi. Nhưng nhiều năm trôi qua, mẹ đã biến thành một cái bóng. Bà đi lại nhẹ bẫng không phát ra tiếng động, khuôn mặt lúc nào cũng trống rỗng vô hồn. Mẹ từ chối giao tiếp với thế giới xung quanh, chỉ lầm lũi làm việc nhà như một cỗ máy đã được lập trình sẵn.
Ngồi đối diện tôi trên mâm cơm là bác cả, Diệp Hồng Thịnh. Ông ta là anh trai ruột của bố tôi. Nếu bố tôi khoác lên mình lớp vỏ bọc trí thức giả tạo, thì bác cả lại phơi bày trọn vẹn bản chất hung bạo thô bỉ. Ông ta là một gã bợm nhậu. Cả người ông ta lúc nào cũng bốc ra thứ mùi chua loét của rượu ngô lên men trộn lẫn với mồ hôi lưu cữu. Bác cả không có vợ con. Mọi người bảo ông ta khắc thê, lấy ai người nấy chết yểu nên đành ở vậy.
Và người cuối cùng trong nhà, cũng là người duy nhất khiến tôi cảm thấy mình vẫn còn là một con người đang sống, chính là ông ngoại tôi — Trần Bách Niên.
Ông ngoại từng là một thầy thuốc Đông y nổi tiếng ở thị trấn. Nhưng đó là chuyện của hai mươi năm trước. Bây giờ, ông chỉ là một lão già khập khiễng, sống co cụm trong căn buồng nhỏ tối tăm hôi hám mùi thuốc bắc ở góc sân sau. Chân phải của ông bị gãy gập, can xương nối sai vị trí nên mỗi bước đi đều phải lết dưới đất. Dân làng khinh miệt ông. Họ gọi ông là “lão khập khiễng”. Bố tôi cho ông ăn ở trong nhà như một thứ ân huệ bố thí để phô trương sự hiếu thảo giả tạo với xóm giềng. Nhưng tôi biết, ông ngoại là người uyên bác nhất. Ông dạy tôi đọc sách, dạy tôi nhận biết từng loại thảo dược, dạy tôi cách sinh tồn.
Bữa cơm diễn ra trong im lặng. Bố tôi gắp một miếng thịt mỡ bỏ vào bát tôi, giọng ôn tồn:
“Ăn nhiều vào con gái. Dạo này học hành vất vả, người gầy rộc đi rồi.”
Tôi cúi gầm mặt, và miếng thịt cùng cơm trắng vào miệng, cố gắng không nhai mà nuốt thẳng. Ở phía đối diện, tôi cảm nhận được ánh mắt của bác cả đang dán chặt lên người mình.
Đó không phải là cái nhìn của một người lớn tuổi dành cho con cháu. Đôi mắt đỏ ngầu vằn tia máu của ông ta lướt từ gáy tôi, trượt dọc xuống bờ vai, rồi dừng lại ở hõm cổ. Tôi nghe rõ tiếng ông ta chép miệng. Lưỡi ông ta liếm quanh viền môi khô nứt nẻ. Dạ dày tôi cuộn lên một trận buồn nôn dữ dội. Bác cả nâng chén rượu hớp một ngụm, cười khùng khục, giọng khàn đục như tiếng cưa gỗ:
“Con bé Đồng Đồng lớn nhanh thật. Thoắt cái đã mười chín tuổi. Trắng trẻo, nõn nà. Chú mày khéo đẻ thật đấy Hồng Quang ạ. Hàng hiếm, hàng hiếm.”
Bố tôi mỉm cười, nụ cười không chạm đến đáy mắt. Ông ta thong thả gắp một cọng rau, đáp lời:
“Anh cả quá khen. Con bé nhà tôi từ nhỏ đã ít ra nắng, lại uống nước giếng cổ quanh năm nên da dẻ mới được như vậy. Phải giữ gìn cẩn thận, qua mùa đông năm nay là đẹp nhất.”
Qua mùa đông năm nay? Sinh nhật tôi vào cuối mùa đông. Bọn họ đang nói về cái gì vậy? Hai chữ “hàng hiếm” thốt ra từ miệng bác cả khiến sống lưng tôi ớn lạnh. Tôi siết chặt đôi đũa trong tay, cố giữ cho mình không run rẩy.
Đúng lúc đó, mẹ tôi từ dưới bếp bước lên. Hai tay bà bưng một bát gốm tráng men màu nâu sẫm, khói bốc lên nghi ngút. Bà đặt bát nước dùng xuống ngay trước mặt tôi.
Mùi hương lập tức xộc thẳng vào mũi tôi. Nó rất kỳ lạ. Mẹ đã bỏ vào đó rất nhiều hoa hồi, quế chi và thảo quả để át mùi, nhưng tôi vốn nhạy bén với mùi vị từ nhỏ nhờ học Đông y cùng ông ngoại. Dưới lớp hương liệu nồng nặc ấy, tôi ngửi thấy một mùi tanh tưởi, ngòn ngọt, giống hệt như mùi rỉ sét của máu tươi để lâu ngày trong phòng kín. Nước canh đặc sánh, màu trắng đục lợn cợn, nổi lềnh bềnh vài váng mỡ vàng khè.
“Uống đi con. Mẹ hầm xương tủy từ chiều. Bổ lắm.”
Giọng mẹ tôi đều đặn, vô hồn như một cái máy phát thanh hết pin. Ánh mắt bà nhìn chằm chặp vào khoảng không vô định phía sau lưng tôi chứ không nhìn thẳng vào mặt tôi.
Tôi nuốt khan. Bát canh này, mẹ bắt đầu nấu cho tôi từ một tháng trước, đúng vào thời điểm tôi bước sang tuổi mười chín. Mỗi tối một bát, không được phép bỏ mửa. Lần đầu tiên uống, tôi đã bị tiêu chảy suốt ba ngày, cơ thể nóng râm ran như có hàng ngàn con kiến bò dưới da. Khi tôi khóc lóc cầu xin không uống nữa, bố tôi đã đập vỡ nát cái bàn trà bằng gỗ lim, quát tháo ầm ĩ nói rằng tôi không biết trân trọng công sức của mẹ. Kể từ đó, tôi không dám cãi lời.
Nhưng hôm nay, sau vụ mất tích của Châu Mẫn, nhìn bát canh chất lỏng trắng đục này, tôi đột nhiên cảm thấy sợ hãi tột độ. Tôi có cảm giác nếu mình uống thứ nước này vào, một phần nhân tính trong tôi sẽ bị hòa tan mất.
Tôi cầm chiếc thìa sứ, tay run bần bật múc một thìa đưa lên miệng. Bố tôi ngừng nhai. Bác cả đặt chén rượu xuống. Mẹ tôi đứng bất động bên cạnh. Cả ba người họ đều đang dán mắt vào tôi, chờ đợi cái khoảnh khắc thứ chất lỏng kia trôi qua cuống họng tôi. Không gian trong phòng ăn tĩnh lặng đến mức tôi có thể nghe thấy tiếng nhịp tim mình đập thình thịch trong lồng ngực.
Ngay khi chiếc thìa chạm vào môi tôi, một tiếng ho sù sụ vang lên từ góc bàn.
Ông ngoại đột nhiên ho sặc sụa. Ông ho dữ dội, mặt mày đỏ gay, cả thân hình gầy gò rung lên bần bật. Trong cơn ho húng hắng, cánh tay gầy guộc khẳng khiu của ông vô tình vung lên, gạt mạnh vào bát canh trước mặt tôi.
Bát gốm rơi loảng xoảng xuống nền gạch, vỡ tan tành. Thứ chất lỏng trắng đục bắn tung tóe, bốc lên mùi tanh tưởi nồng nặc.
Tôi giật bắn người, lập tức đứng dậy. Bố tôi cau mày, ánh mắt lóe lên tia thịnh nộ giấu kín. Bác cả tặc lưỡi tiếc rẻ. Còn mẹ tôi, bà vẫn đứng trơ trơ như khúc gỗ, khuôn mặt không biểu lộ chút cảm xúc tức giận hay xót của nào. Bà chỉ chậm rãi xoay người, thốt ra một câu lạnh ngắt:
“Để mẹ xuống bếp múc bát khác.”
“Thôi.”
Bố tôi xua tay, lấy khăn giấy lau miệng.
“Lão già hậu đậu. Ăn xong thì dọn dẹp đi. Đồng Đồng, hôm nay tha cho mày. Lên phòng học bài sớm đi.”
Tôi như người chết đuối vớ được cọc, vội vã lùa nốt miếng cơm rồi chạy trốn lên tầng hai. Trước khi bước qua bậc cầu thang, tôi ngoái đầu nhìn lại. Ông ngoại đang lúi húi nhặt từng mảnh vỡ trên sàn nhà. Giữa những kẽ ngón tay nhăn nheo của ông, tôi thấy ông lén bốc một nhúm cơm trắng, thấm đẫm thứ nước dùng sền sệt dưới đất, rồi vo tròn lại giấu vào trong tay áo.
Hành động vô cùng tinh vi, vô cùng nhanh gọn. Bố và bác cả đang mải rót rượu nên không ai hay biết. Chỉ có tôi, với góc nhìn từ trên cao, mới thu trọn mọi thứ vào tầm mắt. Tại sao ông ngoại lại phải giấu thứ nước canh đó đi?
Đêm đó, tôi không tài nào chợp mắt được. Căn phòng của tôi nằm ở góc tây của ngôi nhà, có một cửa sổ nhỏ bằng gỗ nhìn thẳng ra khoảng sân giữa thôn, nơi đặt cái giếng cổ. Trăng hạ tuần mờ đục treo lơ lửng trên đỉnh núi. Ánh trăng chiếu xuống mặt đá đen nhánh của thành giếng, hắt lên thứ ánh sáng bàng bạc ma quái.
Khoảng hai giờ sáng, khi vạn vật chìm vào im lặng tuyệt đối, tôi bắt đầu nghe thấy âm thanh đó.
Ban đầu, nó chỉ giống như tiếng gió rít qua những khe đá. Nhưng khi cố gắng lắng tai nghe kỹ, tôi phát hiện ra thứ âm thanh đó phát ra từ chính lòng giếng. Nó không phải là gió. Đó là tiếng rên rỉ, ứ nghẹn, đứt quãng. Giống như tiếng của một người phụ nữ bị bịt chặt miệng, đang cố gắng gào thét kêu cứu trong tuyệt vọng nhưng thanh quản đã bị bóp nát, chỉ có thể phát ra những âm thanh ục ục đục ngầu.
Tôi ôm chặt lấy tấm chăn bông, toàn thân toát mồ hôi lạnh. Âm thanh đó cứ văng vẳng, dai dẳng, xuyên qua những lớp tường gạch, khoan thẳng vào màng nhĩ tôi. Tôi nhắm nghiền mắt lại, và khuôn mặt đẫm nước mắt của Châu Mẫn đột nhiên hiện ra trong tâm trí. Có phải là cậu ấy không? Châu Mẫn đang ở dưới giếng sao?
Không thể chịu đựng thêm sự tra tấn tinh thần này, tôi rón rén tung chăn bước xuống giường. Tôi không dám bật đèn. Nền nhà gỗ kêu cót két dưới từng bước chân trần. Tôi mở hé cánh cửa phòng, nhìn ra hành lang tối om. Cửa phòng bố mẹ đóng kín mít. Dưới nhà vọng lên tiếng ngáy rung xà nhà của bác cả. Tôi hít một hơi thật sâu, men theo cầu thang lẩn xuống tầng trệt, hướng về phía căn buồng nhỏ của ông ngoại ở góc sân sau.
Cửa buồng ông ngoại không khóa. Tôi khẽ đẩy cửa bước vào.
Căn buồng chật hẹp nồng nặc mùi ngải cứu đốt dở và mùi hùng hoàng. Dưới ánh sáng tù mù của ngọn đèn dầu hỏa được vặn nhỏ hết cỡ, tôi thấy ông ngoại đang ngồi xổm trên mặt đất. Trước mặt ông là một cái chậu nhôm cũ kỹ chứa một ít nước trong. Ông đang thả nhúm cơm thấm nước canh tủy lúc tối vào chậu nước, dùng một que đóm khuấy nhẹ.
Tôi nín thở đứng nhìn. Khi phần nước canh hòa tan vào nước trong, thứ chất lỏng sền sệt bỗng chốc kết tủa lại thành những sợi tơ màu trắng đục, dai dẳng như tơ nhện. Chúng bám chặt vào thành chậu, bốc lên một mùi tanh lợm giọng. Ông ngoại rắc một ít bột màu vàng khè — tôi nhận ra đó là bột hùng hoàng — vào chậu. Ngay lập tức, những sợi tơ trắng xèo xèo sủi bọt, bốc khói đen rồi tan biến mất, để lại thứ nước đục ngầu bốc mùi khét lẹt.
Ông ngoại thở hắt ra một hơi dài, chống gậy lảo đảo đứng lên. Nhìn thấy tôi đứng ở cửa, ông không tỏ ra bất ngờ. Ông vẫy tay, ra hiệu cho tôi đóng cửa lại.
“Vào đây, Đồng Đồng. Đóng kín cửa vào.”
Tôi run rẩy bước tới, quỳ xuống bên cạnh ông. Nước mắt tôi không kìm được trào ra.
“Ông ơi… Châu Mẫn… Châu Mẫn mất tích rồi. Cậu ấy không đi Thâm Quyến đâu. Bát canh đó… rốt cuộc mẹ cho con uống thứ gì vậy? Tại sao bác cả lại nhìn con như thế? Ông ơi, con sợ lắm!”
Tôi khóc nấc lên, nhưng không dám phát ra tiếng động lớn. Ông ngoại đưa bàn tay thô ráp chai sần, vuốt nhẹ lên mái tóc tôi. Bàn tay ông lạnh toát, rung lên từng nhịp. Ông nhìn thẳng vào mắt tôi, đôi mắt đục mờ của người già chứa đựng một nỗi bi ai sâu thẳm.
“Đồng Đồng, nghe ông dặn đây. Từ nay trở đi, tuyệt đối không được uống nước giếng cổ. Bất kể là ai đưa, ai nấu, ai pha trà — con cũng không được uống. Cũng không được ăn bất cứ thứ đồ dạng lỏng nào mà mẹ con nấu riêng cho con.”
Tôi sững sờ lau nước mắt:
“Nhưng… nước sinh hoạt cả nhà đều dùng từ giếng đó mà ông? Tại sao lại…”
“Họ uống thì không sao, nhưng con uống thì có sao!”
Ông ngoại nghiến răng, giọng kìm nén sự phẫn nộ tột cùng. Ông khập khiễng bước tới chiếc rương gỗ cũ góc phòng, mở khóa, lấy ra một chiếc bọc vải nhỏ. Ông run rẩy mở từng lớp vải, bên trong là một mảnh ngọc cổ màu nâu sẫm, to bằng nửa lòng bàn tay, được tạc thành hình nửa đồng tiền xu. Mảnh ngọc tỏa ra một thứ hơi ấm kỳ lạ, chạm vào da thịt có cảm giác dễ chịu vô cùng.
“Mười chín năm qua, con tưởng con sống bình yên ở cái nhà này là do số mạng con tốt sao?”
Ông nhếch mép cười chua chát.
“Từ lúc con lọt lòng, mỗi đêm tắm rửa, ông đều lén pha bột hùng hoàng và ngải cứu vào nước tắm của con để tẩy đi tà khí. Suốt một tháng nay, từ khi mẹ con bắt đầu ép uống canh tủy, mỗi tối ông đều canh chừng, mượn cớ dọn dẹp để tráo bát canh đó bằng nước thuốc bắc bổ tỳ vị ông tự sắc. Cái bát vỡ tối nay, là do ông cố tình làm đổ, vì ông không tráo kịp.”
Tôi mở to mắt, đầu óc quay cuồng. Hóa ra, sự sống sót của tôi đến tận ngày hôm nay không phải là điều hiển nhiên. Đó là một cuộc chiến thầm lặng, dai dẳng suốt mười chín năm trời mà ông ngoại đã dùng chút tàn lực cuối cùng để bảo vệ tôi trước chính những người ruột thịt.
“Mảnh ngọc này…”
Ông ngoại đeo sợi dây dù có buộc mảnh ngọc vào cổ tôi, giấu kín dưới lớp áo ngủ.
“Đây là ngọc dương khí, ông đã ngâm trong rượu thuốc mười hai năm. Nó sẽ che giấu sinh khí của con. Ghi nhớ lời ông, ngọc còn ấm là ông còn sống. Ngọc lạnh, nghĩa là chuyện chẳng lành. Giấu kỹ đi, đừng để bố con hay bác cả nhìn thấy.”
Tôi nắm chặt mảnh ngọc trước ngực. Hơi ấm truyền từ mặt đá qua da thịt, mang lại một chút dũng khí nho nhỏ.
“Nhưng rốt cuộc dưới cái giếng đó có thứ gì? Bố và bác cả đang định làm gì con? Còn Châu Mẫn… Châu Mẫn đang ở đâu?”
Ông ngoại nhắm mắt lại, một giọt nước đục ngầu lăn xuống gò má nhăn nheo. Ông không trả lời câu hỏi của tôi. Ông chỉ chỉ tay về phía chiếc bàn gỗ nhỏ cạnh giường.
“Mở ngăn kéo dưới cùng ra. Dưới đáy ngăn kéo có một cuốn sổ bìa da. Con tự mình xem đi.”
Tôi làm theo lời ông. Ngăn kéo rít lên một tiếng khô khốc. Tôi moi từ dưới đống giấy lộn ra một cuốn sổ tay sờn rách, bìa da nứt nẻ. Cuốn sổ bốc mùi ẩm mốc. Tôi lật trang đầu tiên dưới ánh đèn dầu leo lét.
Đó là một danh sách. Những dòng chữ được viết bằng bút mực đen, nét chữ run rẩy nhưng cẩn thận, ghi rõ họ tên, tuổi tác và thời gian.
*Trần Thị Lan — 20 tuổi — Mất tích mùa đông năm 1984.*
*Lý Thu Hà — 19 tuổi — Mất tích mùa đông năm 1986.*
*Vương Ngọc — 20 tuổi — Mất tích mùa động năm 1989.*
…