Theo dõi phở để rùng mình trong đêm. Văn án: Phượng Hoàng Hí Lâu, ba trăm năm không tắt đèn. Người ta bảo mỗi đêm trong hí lâu lại vang lên tiếng hát, tiếng trống, tiếng giáp sắt va nhau, nhưng sân khấu trống không, không một bóng diễn viên. Ba bảo vệ trước tôi đều bỏ chạy. Tôi thì không. Vì tôi phát hiện ra, thứ đáng sợ nhất trong hí lâu này không phải mấy chiếc mặt nạ biết nói chuyện, mà là kẻ đang từng đêm lặng lẽ tháo rời nó từng mảnh.
Tôi ngồi xếp bằng trên chiếc giường tầng ọp ẹp trong ký túc xá, trân trân nhìn vào màn hình điện thoại. Ánh sáng xanh nhợt nhạt hắt lên mặt tôi, làm nổi bật đôi mắt thâm quầng vì ba đêm thức trắng chạy đồ án. Nhưng thứ khiến tôi mất ngủ không phải là mớ lý thuyết bảo tồn di sản, mà là một con số.
Tin nhắn từ phòng tài vụ của trường đại học vừa nảy lên, thông báo thời hạn cuối cùng để nộp học phí kỳ ba. Nếu sau bảy ngày nữa tài khoản của tôi vẫn trống trơn, tên của Hạ Ninh Ninh tôi sẽ chễm chệ trên bảng thông báo nội bộ với tư cách là sinh viên bị đình chỉ học. Bố mẹ tôi ở quê vừa phải gánh khoản nợ phân bón cho vụ mùa thất bát, tôi thà đi nhặt ve chai chứ không thể mở miệng xin họ một đồng nào nữa.
Lâm Dịch, cô bạn cùng phòng đang húp mì tôm sột soạt ở giường bên dưới, ngó đầu lên nhìn tôi.
“Vẫn chưa xoay được tiền à?”
Tôi thở dài, quẳng điện thoại sang một bên, ngả lưng xuống gối.
“Còn thiếu đúng hai nghìn tệ. Trừ khi trúng số, hoặc đi bán máu, chứ làm thêm ở quán cà phê thì đến mùa quýt năm sau mới đủ.”
Lâm Dịch chép miệng, đẩy gọng kính cận lên sống mũi, ngập ngừng một lát rồi nói.
“Thực ra… trên nhóm sinh viên trường mình vừa có một bài đăng tuyển dụng kỳ lạ lắm. Trả lương theo đêm. Một đêm hai nghìn tệ. Trả tiền mặt ngay sáng hôm sau.”
Tôi bật dậy như lò xo. Hai nghìn tệ một đêm? Mức lương này ở trung tâm thủ đô Bắc Kinh cũng thuộc dạng trên trời, huống hồ là dành cho sinh viên làm thêm.
“Làm gì? Buôn lậu hay đánh ghen thuê? Chỉ cần không vi phạm hình sự, tôi nhận hết.”
Lâm Dịch lắc đầu, lôi điện thoại của cô ấy ra đọc lại bài đăng.
“Làm bảo vệ ca đêm. Từ chín giờ tối đến sáu giờ sáng. Địa điểm là Phượng Hoàng Hí Lâu, nằm khuất trong hẻm Tây Tứ. Yêu cầu là người gan dạ, không tò mò, và tuyệt đối không bỏ vị trí giữa chừng.”
Nghe đến cái tên Phượng Hoàng Hí Lâu, sống lưng tôi hơi gợn lên một chút. Tôi học ngành Bảo tồn Di sản Văn hóa, làm sao không biết đến nơi đó. Đó là một nhà hát tuồng cổ được xây dựng từ giữa thời nhà Thanh, tuổi đời hơn ba trăm năm. Nó là một trong những công trình kiến trúc bằng gỗ hiếm hoi còn sót lại nguyên vẹn giữa lòng đô thị hiện đại này. Hiện tại, nơi đó đang đóng cửa để chờ đoàn chuyên gia đến thẩm định, cấp bằng Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp quốc gia.
Nhưng trong giới sinh viên trường tôi, Phượng Hoàng Hí Lâu nổi tiếng không phải vì giá trị lịch sử, mà vì những lời đồn thổi nhảm nhí. Người ta đồn rằng, hễ cứ quá nửa đêm, từ trong hí lâu lại vọng ra tiếng gõ mõ, tiếng xướng tuồng eo éo, dù bên trong không có lấy một bóng người. Ba người bảo vệ trước đó, nghe đâu toàn là thanh niên trai tráng, nhưng đều bỏ của chạy lấy người chỉ sau đúng một đêm chầu chực. Thậm chí có gã còn hoảng loạn đến mức phải vào bệnh viện tâm thần điều trị một tháng rưỡi.
Lâm Dịch nhìn tôi bằng ánh mắt ái ngại.
“Ninh Ninh, cậu đừng có liều. Tớ nghe khóa trên truyền tai nhau, chỗ đó tà môn lắm. Tiền nhiều thật, nhưng nhỡ có chuyện gì thì…”
Tôi bật cười, một điệu cười khô khốc và thực tế đến tàn nhẫn. Tà môn ư? Ma quỷ ư? Thật nực cười. Trên đời này, làm gì có con ma nào đáng sợ bằng cái nghèo. Cái nghèo nó bám lấy bạn từ lúc mở mắt đến lúc đi ngủ, nó bóp nghẹt dạ dày bạn, nó tước đi lòng tự tôn của bạn trước mặt bạn bè. Ma quỷ cùng lắm chỉ hù dọa bạn vài phút, nhưng cái nghèo thì gặm nhấm bạn suốt cả cuộc đời. Bỏ qua hai nghìn tệ tiền mặt mới là điều kinh dị nhất đối với tôi lúc này.
Tôi giật lấy điện thoại của Lâm Dịch, bấm vào số liên lạc trong bài đăng.
“Alo, cho hỏi có phải chú Châu đăng tin tuyển bảo vệ không ạ? Vâng, cháu là sinh viên đại học. Cháu nhận việc. Tối nay cháu qua luôn.”
Tám giờ bốn mươi lăm phút tối.
Tôi đứng trước cổng Phượng Hoàng Hí Lâu. Con hẻm Tây Tứ chật hẹp, ẩm thấp, cách biệt hoàn toàn với ánh đèn rực rỡ và tiếng còi xe ồn ã của đại lộ ngoài kia. Hai cánh cửa gỗ lim dày cộp, sơn son đã bong tróc từng mảng lớn, đóng im ỉm. Bên trên là bức hoành phi chạm khắc bốn chữ “Phượng Hoàng Hí Lâu” mạ vàng xỉn màu. Không gian tĩnh lặng đến mức tôi có thể nghe rõ tiếng sương đêm rơi tí tách từ mái ngói rêu phong xuống mặt đá tảng dưới chân.
Cánh cửa nặng nề kẽo kẹt mở ra từ bên trong. Một ông lão gầy gò, lưng còng, mặc bộ đồ lụa màu xám tro bước ra. Đó là Châu Khánh Đường, mọi người hay gọi là Châu bá. Ông lão là cựu nghệ sĩ tuồng cổ, cũng là người gác hí lâu cuối cùng, đã gắn bó với nơi này hơn bốn thập kỷ. Ánh mắt ông đục ngầu, lướt qua tôi từ đầu đến chân, mang theo một sự thất vọng chẳng thèm che giấu.
“Một cô nương vắt mũi chưa sạch? Bọn thanh niên to khỏe còn vắt chân lên cổ mà chạy, cháu đến đây làm gì? Về đi, lão già này không muốn chuốc thêm rắc rối.”
Tôi mỉm cười, móc trong túi áo khoác ra tấm thẻ sinh viên, đưa lên trước mặt ông.
“Cháu học chuyên ngành Bảo tồn Di sản. Cháu biết gác kèo gỗ nào dễ bị mục, cháu biết loại mặt nạ nào cần tránh ánh sáng mạnh. Cháu đến để giữ đồ cổ, không phải để bắt trộm. Quan trọng nhất, cháu đang rất cần tiền, và cháu tuyệt đối sẽ không bỏ chạy.”
Châu bá khẽ nheo mắt. Ông im lặng nhìn tôi một lúc lâu, cái nhìn soi mói như muốn xuyên thủng lớp vỏ bọc cứng cỏi của tôi. Cuối cùng, ông lùi lại nửa bước, nhường đường.
“Vào đi. Lời nói trước gió, hy vọng sáng mai cháu vẫn còn đứng vững để nhận tiền.”
Tôi xốc lại balo, bước qua bậc cửa cao đến ngang bắp chân. Ngay khoảnh khắc chân tôi chạm vào nền gạch bát tràng bên trong, một luồng khí lạnh buốt xộc thẳng vào mũi. Đó là thứ mùi đặc trưng của gỗ ngâm lâu năm, của bụi bặm ba thế kỷ, của son phấn sân khấu đã khô cứng, và của một thứ gì đó ngai ngái, ẩm ướt không thể gọi tên.
Châu bá cầm chiếc đèn pin cũ, ánh sáng vàng ệch, dẫn tôi đi tham quan một vòng để bàn giao công việc. Phượng Hoàng Hí Lâu có tổng cộng bốn tầng, kiến trúc hình giếng trời bằng gỗ thông đỏ, trần cao vút.
Tầng một là sảnh sân khấu chính. Dưới ánh sáng lờ mờ, bục diễn bằng gỗ lim đen bóng hiện ra uy nghi. Hai bên vách tường treo kín hàng trăm chiếc mặt nạ tuồng cổ. Kẻ mặt đỏ bặm trợn, người mặt trắng bệch, kẻ râu hùm, người mắt xếch. Ánh đèn pin quét qua, hàng trăm đôi mắt vô hồn được khoét lỗ sâu hoắm dường như đồng loạt hướng về phía tôi. Da gà tôi thi nhau nổi lên, nhưng mặt tôi vẫn tỉnh bơ.
Tầng hai là phòng phục trang. Hàng chục giá gỗ treo đầy áo bào thêu chỉ vàng, mũ mão gắn ngọc giả, cờ xí các loại. Ở góc phòng, sừng sững một bộ giáp Vũ Sinh hoàn chỉnh. Nó là đồ thật, đúc bằng đồng mạ bạc, nghe Châu bá nói nặng phải đến ba mươi cân. Bộ giáp được dựng trên một khung gỗ hình người, lốm đốm vết gỉ sét xanh rì. Tôi có cảm giác, bên trong lớp kim loại lạnh lẽo kia, dường như có một lồng ngực đang khẽ phập phồng.
Tầng ba là kho đạo cụ với đao kiếm, giáo mác bằng gỗ bọc thiếc, xếp thành từng đống lộn xộn. Tầng bốn, tức là gác mái, lại là nơi tĩnh lặng nhất. Ở đó chỉ có một vài nhạc cụ cổ phủ lớp bụi dày cộp. Nổi bật nhất là một cây đàn tì bà gỗ ngô đồng, dây bằng tơ tằm nguyên chất, được treo trang trọng giữa bức vách trung tâm.
Đi hết một vòng, Châu bá dẫn tôi quay lại chiếc bàn nhỏ đặt ở góc sảnh tầng một. Ông châm một điếu thuốc, rít một hơi dài, khói thuốc lượn lờ che khuất khuôn mặt già nua.
“Cháu gái, nghe cho kỹ đây. Công việc của cháu rất đơn giản, chỉ cần ngồi đây giữ nhà. Nhưng có hai quy tắc tuyệt đối không được phạm phải.”
Ông giơ hai ngón tay gầy guộc chĩa thẳng vào tôi.
“Thứ nhất, sau mười hai giờ đêm, tuyệt đối không được chạm tay vào bất kỳ chiếc mặt nạ nào trên tường. Thứ hai, nếu cháu nghe thấy tiếng hát, dù hay đến mấy, cũng tuyệt đối không được hát theo. Nhớ kỹ chưa?”
Tôi gật đầu tắp lự. Là một người thực tế, tôi không bao giờ thừa năng lượng để đi phá vỡ quy tắc của người trả lương cho mình.
“Cháu nhớ rồi. Không sờ hiện vật, không hát hò ẩm ĩ. Chú yên tâm, cháu mang theo máy tính xách tay để làm luận văn, cạy miệng cháu cũng không mở đâu.”
Châu bá khẽ tặc lưỡi, nhếch mép cười nhạt. Ông khoác chiếc áo bông cũ, lững thững bước ra cửa.
“Cửa lớn sẽ khóa ngoài. Sáu giờ sáng lão già này quay lại. Chúc cháu qua đêm bình an.”
Tiếng then sắt cài lại vang lên khô khốc. Châu bá đi rồi. Toàn bộ không gian rộng lớn, tối tăm của Phượng Hoàng Hí Lâu giờ đây chỉ còn lại một mình tôi.
Tôi hít một hơi thật sâu, kéo ghế ngồi xuống, lôi máy tính xách tay ra. Ánh sáng từ màn hình là thứ nguồn sáng duy nhất níu giữ tôi lại với thế kỷ hai mươi mốt. Tôi tập trung gõ phím, cố gắng phớt lờ cái cảm giác bị hàng trăm đôi mắt vô hình từ trên các bức vách đang chằm chằm nhìn xuống gáy mình.
Mười giờ. Không có chuyện gì xảy ra.
Mười một giờ. Không gian vẫn tĩnh lặng như tờ, chỉ có tiếng máy sưởi cũ kỹ thi thoảng kêu xè xè. Tôi vươn vai, vặn mình răng rắc, thầm nghĩ đám sinh viên khóa trên đúng là lũ nhát cáy. Chắc mấy gã bảo vệ trước đây toàn tự suy diễn rồi tự dọa mình sợ phát khiếp.
Mười một giờ bốn mươi lăm phút. Tôi bắt đầu ngáp, cơn buồn ngủ kéo đến nặng trĩu.
Đúng lúc đó, một âm thanh vang lên.
Một tiếng “tưng” rất trong trẻo, rất đơn độc, phá vỡ bầu không khí đặc quánh. Nó phát ra từ tầng bốn. Là tiếng đàn tì bà. Không phải tiếng dây đàn bị gió tạt qua, mà là tiếng gảy có chủ đích, rõ ràng, chậm rãi và mang theo một sự ai oán đến gai người.
Bàn tay đang gõ phím của tôi khựng lại lơ lửng trên không trung. Máu trong huyết quản như đông cứng. Gió lùa qua khe cửa sổ làm sao gảy được một nốt nhạc tròn vành vạnh như thế? Tôi dỏng tai lên.
Lại một tiếng “tưng” nữa vang lên. Lần này, nó kéo theo một đoạn giai điệu ngắn, trầm bổng, như tiếng khóc thút thít của một người phụ nữ bị nhốt trong lồng giam.
Bản năng sinh tồn gào thét bảo tôi chui ngay xuống gầm bàn mà trốn. Nhưng bộ não sinh viên ngành bảo tồn của tôi lại phân tích theo một hướng khác: Nhỡ đâu có kẻ trộm đột nhập từ mái nhà để ăn cắp đồ cổ? Cây đàn tì bà Nguyệt Quang đó mang ra chợ đen bèo nhất cũng bán được sáu mươi nghìn tệ. Mất nó, Châu bá chắc chắn sẽ trừ sạch tiền lương của tôi, thậm chí bắt đền.
Sự xót tiền xua tan đi một nửa nỗi sợ. Tôi với lấy chiếc đèn pin cường độ cao, bật sáng, rón rén bước về phía cầu thang gỗ.
Tiếng bước chân của tôi nện trên bậc cầu thang gỗ thông vang lên cót két. Lên đến tầng hai, rồi tầng ba, giai điệu tì bà càng lúc càng rõ. Nó không còn là tiếng khóc, mà chuyển sang một nhịp điệu dồn dập, réo rắt.
Tôi nuốt nước bọt, đẩy mạnh cánh cửa tầng bốn.
Sàn gác mái vắng ngắt. Không một bóng người. Không có lỗ hổng nào trên mái ngói. Nhưng ở giữa bức vách, cây đàn tì bà Nguyệt Quang đang tự động rung lên. Bốn sợi dây tơ tằm nảy bần bật trong không khí tạo ra chuỗi âm thanh ma quái, dù chẳng có bất kỳ ngón tay nào chạm vào nó.
Đồng tử tôi co rút lại. Cảm giác ớn lạnh bò dọc từ gót chân lên đỉnh đầu, làm dựng đứng từng sợi lông măng. Đây hoàn toàn vượt ra ngoài phạm trù vật lý thông thường. Tôi lùi lại một bước, định bụng sẽ chạy thẳng xuống tầng một, chui vào chăn.
Nhưng lưng tôi vừa lùi lại, đã va phải một thứ gì đó. Cứng. Lạnh. Và đầy mùi kim loại.
Tôi từ từ xoay người lại. Ánh đèn pin hắt lên.
Là bộ giáp Vũ Sinh.
Tôi nhớ rất rõ, mười lăm phút trước khi đi tuần, tôi thấy nó được đặt cố định ở góc phòng tầng hai. Vậy mà bây giờ, nó đang đứng sừng sững ngay sau lưng tôi, ở sát cửa ra vào tầng bốn. Không có người mặc bên trong. Khoảng trống dưới chiếc mũ trụ chỉ là một màu đen đặc quánh. Nhưng chiếc ủng sắt của nó rõ ràng vừa dịch chuyển lên phía trước nửa bước.
Một tiếng “keng” khô khốc vang lên khi miếng hộ tâm kính bằng đồng trên ngực bộ giáp khẽ va vào nhau. Nó đang nhúc nhích.
Tôi không hét lên. Không phải vì tôi dũng cảm, mà vì thanh quản của tôi đã tê liệt hoàn toàn. Hai chân tôi tự động quay ngoắt lại, cắm đầu cắm cổ chạy thục mạng xuống cầu thang. Tôi lao qua tầng ba, lao qua tầng hai, nhảy ba bậc một lúc, suýt nữa ngã sấp mặt xuống sàn gỗ.
Tôi lao thẳng ra sảnh chính tầng một, định vồ lấy cái tay nắm cửa lớn. Nhưng bàn tay tôi khựng lại giữa không trung.
Dưới ánh sáng lờ mờ của bóng đèn sợi đốt, cảnh tượng trước mắt khiến tôi suýt ngừng thở.
Trống không.
Hai bức vách hai bên sân khấu, nơi treo hàng trăm chiếc mặt nạ tuồng cổ, hoàn toàn trống không. Chỉ còn lại những chiếc đinh sắt trơ trọi.
Tôi run rẩy lia đèn pin về phía giữa sân khấu.
Tất cả chúng đang ở đó. Hàng chục chiếc mặt nạ gỗ sơn son thếp vàng, không tay không chân, lơ lửng cách mặt đất chừng hai mươi phân, xếp thành một hàng ngang chỉnh tề ngay mép bục diễn. Mọi lỗ mắt đen ngòm của chúng đồng loạt hướng thẳng vào tôi. Cái cảm giác bị hàng chục khuôn mặt không có đồng tử nhìn chằm chằm trong đêm tối tạo ra một áp lực tâm lý khủng khiếp, như muốn bóp nát buồng phổi của tôi.
Ở vị trí chính giữa đội hình, chiếc mặt nạ Hoa Đán nổi bật nhất. Nó mang khuôn mặt của vị đào chính: da sơn trắng bệch, môi tô son đỏ chót như máu, đôi mắt phượng xếch ngược lên kiêu hãnh.
Trong không gian tĩnh lặng chết chóc, chiếc mặt nạ Hoa Đán từ từ nghiêng sang một bên. Một âm thanh the thé, chói tai, mang đậm âm sắc kéo dài của lối xướng tuồng cổ, phát ra từ cái miệng bằng gỗ cứng đơ của nó.
“A… Khán giả mới đây sao? Trông ranh con thế này, mà gan góc hơn mấy tên đàn ông thô lỗ trước kia nhỉ. Nương tử đây nhìn mỏi cả mắt, sao ngươi không vỗ tay?”
Tôi lùi lại, lưng dán chặt vào mặt cửa gỗ đóng kín. Đầu gối tôi run bần bật, hai hàm răng đánh bò cạp vào nhau. Nhưng ngay trong giây phút kinh hoàng tột độ ấy, một phản xạ thời đại mạng xã hội trỗi dậy mạnh mẽ.
Nếu tôi chết ở đây, cảnh sát sẽ bảo tôi tự kỷ ám thị rồi đột tử. Tôi phải có bằng chứng. Tôi thọc tay vào túi quần, rút phăng chiếc điện thoại thông minh ra, bật chế độ quay phim sắc nét nhất, chĩa thẳng về phía đám mặt nạ.
Đèn flash điện thoại lóe lên sáng rực.
Đám mặt nạ giật nảy mình. Chiếc mặt nạ Hoa Đán lùi lại một chút, giọng the thé có vẻ bực bội.
“Cái thứ ánh sáng quỷ quái gì thế? Ngươi định đốt cháy lớp sơn mài hai trăm năm tuổi của ta sao? Vô lễ! Hạ đẳng!”
Tôi chớp mắt. Chờ đã.
Nó đang chửi tôi vô lễ? Một thực thể siêu nhiên đang mắng tôi vì làm hỏng lớp sơn mài của nó?
Bộ não logic của tôi bắt đầu hoạt động trở lại với tốc độ tối đa. Tôi quan sát kỹ. Chúng lơ lửng, chúng biết nói, nhưng chúng không hề lao vào cắn xé tôi. Bộ giáp Vũ Sinh trên tầng bốn cũng chỉ bước theo tôi chứ không dùng thanh đao chém tôi đứt làm đôi. Cây đàn tì bà chỉ gảy nhạc chứ không siết cổ tôi bằng dây đàn.
Chúng không có sát khí. Thứ duy nhất chúng tỏa ra là một sự đòi hỏi sự chú ý đến mức đỏng đảnh. Chúng là những đạo cụ sân khấu. Suốt ba trăm năm qua, mục đích tồn tại duy nhất của chúng là được biểu diễn, được ngắm nhìn, được khán giả vỗ tay tán thưởng. Giờ đây, hí lâu đóng cửa, không còn ai cất tiếng hát, không còn ai xem chúng diễn. Chúng chỉ đang… khao khát một khán giả.
Tôi hít một hơi thật sâu, ấn nút tạm dừng quay phim, hắng giọng lấy lại bình tĩnh.
“Được rồi. Tôi cất cái đèn này đi. Các vị có thể đừng nhìn tôi chằm chằm bằng cái kiểu đồng diễn đáng sợ thế được không? Tôi còn phải giữ mạng để sáng mai nhận tiền lương.”
Cả dàn mặt nạ im bặt. Dường như chúng hơi sốc trước thái độ mặc cả thực dụng của tôi. Chiếc mặt nạ Hoa Đán lượn lờ một vòng, rồi hạ giọng eo éo.
“Ngươi không sợ ta sao? Mấy tên trước, ta chỉ vừa cất giọng, chúng đã tè ra quần, khóc lóc gọi mẹ rồi lăn đùng ra ngất.”
Tôi cười khẩy, vuốt mồ hôi lạnh trên trán.
“Sợ chứ. Nhưng nghèo còn đáng sợ hơn. Nếu các vị định vặn cổ tôi, làm ơn làm nhanh gọn, đừng để lại vết thương ngoài da kẻo công ty bảo hiểm từ chối bồi thường cho bố mẹ tôi. Còn nếu các vị chỉ muốn người tâm tình… thì tôi xin phép ngồi lại bàn, chúng ta có thể trò chuyện văn minh.”
Tôi không biết mình lấy đâu ra cái can đảm điên rồ ấy. Có lẽ khi con người ta bị dồn vào chân tường của sự bần cùng, ma quỷ cũng chỉ là một đối tác thương lượng mà thôi.
Kỳ diệu thay, đám mặt nạ dường như rất ưng ý với thái độ “biết điều” của tôi. Chúng rì rầm bàn tán với nhau bằng những thứ âm thanh lách cách của gỗ va chạm. Rồi lần lượt, từng chiếc mặt nạ bay trở lại vị trí cũ trên vách tường. Riêng chiếc mặt nạ Hoa Đán lượn đến, đậu trên chiếc giá cắm bút ngay trước mặt tôi, đôi mắt phượng kiêu kỳ nhìn tôi chằm chằm.
Từ đêm đó, tôi bắt đầu một cuộc sống hai mặt. Ban ngày, tôi là Hạ Ninh Ninh, cô sinh viên chạy đôn chạy đáo trên giảng đường. Ban đêm, tôi trở thành người quản lý bất đắc dĩ của một gánh xiếc siêu nhiên kỳ quặc nhất thế gian.
Tôi dần nắm được quy luật hoạt động của chúng. Đúng nửa đêm, khi âm khí nặng nhất, các thực thể trong hí lâu sẽ thức tỉnh. Mỗi món đồ đều mang một tính cách riêng, y hệt như vai diễn mà chúng từng gắn bó hàng trăm năm.
Mặt nạ Hoa Đán cực kỳ đỏng đảnh, yêu kiều, rất thích nghe tôi khen lớp sơn đỏ trên môi nó tươi tắn. Hàng đêm, nó bắt tôi ngồi nghe nó kể lể chuyện hậu trường thâm cung bí sử từ thời Càn Long, rằng vị quý phi nào từng khóc sưng mắt khi xem nó diễn.
Bộ giáp Vũ Sinh thì lại mang tính cách của một lão tướng quân trung thành, cứng nhắc. Đêm nào nó cũng đi tuần tra vòng quanh bốn tầng lầu, bước chân nện loảng xoảng. Nó xưng “ta”, gọi tôi là “tân binh”, và luôn tỏ ra cảnh giác cao độ với mọi tiếng động lạ.
Cặp hia đỏ Tiểu Sinh ở tầng hai thì đặc biệt nghịch ngợm. Chúng là đôi hia thêu phượng dành cho vai kép trẻ. Không có chân người mang, nhưng chúng cứ chạy lạch bạch khắp các hành lang, thỉnh thoảng lại cố tình giấu đôi giày thể thao của tôi vào góc khuất, rồi phát ra tiếng cười rúc rích như trẻ con.
Bộ trống Đại Chiến bọc da trâu ở góc sân khấu thì nóng nảy, cục cằn. Chúng đóng vai trò như một hệ thống báo động bất đắc dĩ. Hễ tôi lỡ tay làm rơi đồ vật, hay móng vuốt của một con mèo hoang cào lên cửa, là chúng lại tự động gõ ầm ĩ lên, khiến tôi phải chạy ra dỗ dành mãi mới chịu im.
Và cuối cùng, uy quyền nhất, là cây đàn tì bà Nguyệt Quang. Nó là trưởng bối ở đây. Nó không bao giờ nói chuyện, chỉ giao tiếp bằng giai điệu. Mỗi khi đám mặt nạ cãi nhau ồn ào vì tranh giành chỗ treo đắc địa, đàn tì bà chỉ cần dạo một khúc trầm hùng văng vẳng từ gác mái, lập tức cả hí lâu im phăng phắc, ngoan ngoãn trật tự.
Tôi phát hiện ra một điều thú vị. Tôi có thể dùng kiến thức học thuật của mình để xoa dịu chúng. Khi tôi ngân nga vài câu tuồng cổ mà tôi học mót được trên mạng để làm tiểu luận, các mặt nạ sẽ lặng đi, say sưa lắng nghe. Dù giọng tôi phô chênh như vịt đực, với chúng, đó vẫn là âm thanh của sự sống, của sự tưởng nhớ. Chúng thực chất rất đáng thương. Những linh hồn sinh ra từ tình yêu nghệ thuật, từ mồ hôi và nước mắt của hàng vạn khán giả, giờ đây đang chết mòn trong sự lãng quên của thời đại.
Mọi chuyện cứ thế trôi qua êm đềm được ba đêm. Cho đến đêm thứ tư, một chi tiết nhỏ nhoi đã phá vỡ sự cân bằng, kéo tôi vào một âm mưu đen tối mà tôi không hề ngờ tới.
Đêm đó, tôi đang cầm đèn pin đi kiểm tra khóa cửa sổ tầng một. Khi lia đèn ngang qua cây cột gỗ lim to bằng hai người ôm ở giữa sảnh, tôi chợt khựng lại.
Trên cây cột đó, có chạm trổ một bức phù điêu hình rồng cuộn mây vô cùng tinh xảo. Ban ngày, tôi vẫn thấy đoàn thẩm định di sản đứng chụp ảnh nó rất kỹ. Nhưng đêm nay, dưới ánh đèn pin, tôi nhận ra có điều gì đó không đúng. Màu sắc của bức phù điêu xỉn hơn, các nét chạm khắc có vẻ nông và dại hơn so với ấn tượng ban đầu của tôi.
Tôi tiến lại gần, đưa tay miết lên bề mặt lớp gỗ.
Cảm giác trơn tuột, nham nháp. Không phải gỗ lim. Đây là gỗ công nghiệp được ép nhiệt, phun sơn giả cổ.
Toàn thân tôi lạnh toát. Bức phù điêu gỗ quý nguyên bản đã bị ai đó tháo gỡ, và thay vào bằng một mảng gỗ giả rẻ tiền. Việc này đòi hỏi kỹ thuật cao và thời gian tháo lắp, không thể làm trong chớp nhoáng.